Սինալոայի կարտելի նախկին առաջնորդը ԱՄՆ-ում ցմահ պատիժ է կրում թմրանյութերի առևտրի համար։ Դատավարությունը նախագահած դատավորին հասցեագրված 13 նամակներում նա հայտարարում է, որ տառապում է խորը ֆիզիկական և հոգեբանական հյուծվածությունից, գրում է El Pais-ը։
Գոյություն ունեն երկու Խոակին Գուսմաններ։ Մեկը, հայտնի որպես «Էլ Չապո» (Կարճահասակ), բարձրացավ քրեական աշխարհի գագաթը՝ դառնալով մոլորակի խոշորագույն թմրավաճառը։ Նրանից վախենում էին թե՛ մրցակիցները, թե՛ իշխանությունները։ Նա առանց տատանվելու արյուն էր թափում յուրաքանչյուրի, ով կանգնում էր իր ճանապարհին՝ լինի դա մրցակից կարտելների անդամ, թե անմեղ խաղաղ քաղաքացի։
Երկրորդը Խոակին Գուսման Լոերան է՝ Կոլորադոյի ADX Florence խիստ ռեժիմի բանտի № 89914053 կալանավորը։ Սա տարեց մարդ է, որն արդեն մոտ 70 տարեկան է։ Նա պնդում է, որ անարդարացիորեն է դատապարտվել, բողոքում է պահման անմարդկային պայմաններից և բողոքում ընտանիքի հետ շփման արգելքից։ Գուսմանի վարկածով՝ ամերիկյան արդարադատությունը իրեն դատավճիռ է կայացրել հորինված մի պատմության հիման վրա, որը որևէ կապ չունի իր հետ։ Կոտրտված անգլերենով նա մոլագար կերպով աղերսում է ողորմություն։
Իրականում նրանք երկուսն էլ նույն մարդն են։ Սակայն առաջինը հուսահատորեն փորձում է ստեղծել երկրորդի կերպարը՝ կալանքի մեջ գրած տասնյակ նամակների միջոցով։ 2019 թվականին ցմահ ազատազրկման դատապարտված հանցագործի բազմաթիվ ուղերձները մատնում են մի մարդու հուսահատությունը, որը դեռ վերջերս երկաթե ձեռքով ղեկավարում էր հզոր Սինալոայի կարտելը։
Այս էպիստոլյար ակտիվությունը սկսվել է հենց դատավճռի հրապարակման օրը՝ 2019 թվականի հուլիսի 17-ին, Նյու Յորքի Արևելյան շրջանի դաշնային շրջանային դատարանում։ Դատավոր Բրայան Մ. Քոգանի՝ բոլոր հետագա նամակների հասցեատիրոջ, առաջ Էլ Չապոն խոսում էր իր ընտանիքի մասին, իրեն հանձնում Աստծուն և քննադատում պահման պայմանները․
«Ինձ ստիպում են կեղտոտ ջուր խմել։ Ինձ զրկում են մաքուր օդից և արևի լույսից։ Խցում միակ լույսը գալիս է օդափոխության խողովակից, իսկ օդը մղվում է հարկադրաբար, ինչի պատճառով ականջներս, կոկորդս և գլուխս ցավում են»։
Սա դարձավ Գուսմանի կերպարանափոխության մեկնարկային կետը և իր կենսագրությունը վերաշարադրելու փորձերի սկիզբը, երբ նա ստորագրում էր «Խոակին Գուսման Լ.» անունով։
2022 թվականի մայիսին դատավոր Քոգանը իր աշխատասենյակ ստացավ առաջին պաշտոնական նամակը։ Ուղարկողը ներկայացել էր որպես «64-ամյա մեքսիկացի, որը 2017 թվականի հունվարին Մեքսիկայից արտահանձնվել է ԱՄՆ»։ Յոթ էջից բաղկացած երկար ձեռագիր փաստաթղթում Էլ Չապոն աղերսում էր, որ դատարանը միջամտի՝ նկարագրելով աննկարագրելի տառապանքները մեկուսարանում, որը հայտնի է որպես «Ժայռոտ լեռների Ալկատրաս» և որտեղ նա գտնվում է հատուկ վարչական միջոցների (SAMs) ռեժիմի ներքո։ Նա գանգատվում էր դաժան գլխացավերից, հիշողության կորստից, ցնցումներից, սթրեսից և դեպրեսիայից։ Քոգանի պատասխանը հանգում էր նրան, որ կալանավորը չպետք է ժամանակ վատնի նման բողոքների վրա։
2023 թվականի հունվարին նարկոբարոնի անհանգստությունն աճեց։ Նա փորձեց իր Վաշինգտոնի փաստաբանի միջոցով ներգրավել Մեքսիկայի այն ժամանակվա նախագահ Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորին։ Այս անգամ ռազմավարությունը փոխվեց․ պայքարը հանկարծ ստացավ ռասայական ենթատեքստ։ Նամակում Գուսմանը պնդում էր, որ բանտում ենթարկվում է խտրականության ազգային պատկանելության հիմքով, և որ իր նկատմամբ՝ պարզապես այն պատճառով, որ ինքը մեքսիկացի է, ավելի վատ են վերաբերվում, քան այնտեղ պահվող ահաբեկիչների նկատմամբ։
2023 թվականի օգոստոսին Սինալոայի նախկին առաջնորդը փոխեց մարտավարությունը և սկսեց բանտի ղեկավարությունից պահանջել թույլատրել իրեն նամակագրություն վարել փաստաբանների հետ, որը պահակները արգելափակում էին՝ այն պատրվակով, թե չեն հասկանում փաստաթղթերի բովանդակությունը։ Քոգանին ուղղված իր ուղերձներում նա խնդրում էր հանդիպում կազմակերպել իր կնոջ՝ ինֆլյուենսեր Էմմա Կորոնելի (որը հաջորդ ամսին պետք է ազատ արձակվեր), և անչափահաս դուստրերի հետ։
«Քավության նոխազի» վարկածը և նոր մեղադրանքները
Հասկանալով, որ իսպաներենն իրեն չի օգնում, 2024 թվականին Գուսմանը անցավ հարձակման՝ իր իրավաբանական ծառայության կողմից թարգմանված փաստաթղթերով, և պահանջեց նոր դատական գործընթաց։ Դրա համար նարկոբարոնը ամբողջությամբ վերաշարադրեց իր քրեական կենսագրության առանցքային առասպելը՝ 1993 թվականին Գվադալախարայի օդանավակայանում կարդինալ Խուան Խեսուս Պոսադաս Օկամպոյի սպանությունը։ Իր նոր վարկածի համաձայն՝ ինքը պարզապես սխալ ժամանակ սխալ վայրում է հայտնվել, քանի որ գնում էր լողափ և պատահաբար ընկել խաչաձև կրակի տակ։ «Մինչ այս միջադեպը պարոն Գուսմանը մեքսիկական կառավարության համար գոյություն չուներ»,— գրել էր նա՝ պնդելով, որ իրեն դարձրել են «քավության նոխազ»։
2024 թվականի սեպտեմբերին հանցագործը, որը, իբր, տառապում է հիշողության կորստով, ցուցադրեց իրավական նրբությունների մանրամասն իմացություն։ Նա դատավոր Քոգանին հայտարարեց, որ իր արտահանձնումն անօրինական էր, քանի որ Մեքսիկան պետք է իրեն հանձներ Տեխասի կամ Կալիֆոռնիայի իշխանություններին, բայց ոչ Նյու Յորքի։
Սակայն իրական պատկերը պարզվեց ամերիկյան հետախուզության շնորհիվ։ 2025 թվականի փետրվարին ԱՄՆ հատուկ ծառայությունները հայտնաբերեցին, որ ADX Florence-ի անառիկ պատերը չեն կարողացել լիովին մեկուսացնել նարկոբարոնին, որը հայտնի էր մեքսիկական բանտերից իր հոլիվուդյան փախուստներով։ Գուսմանը կարողանում էր փաստաբանների միջոցով գաղտնագրված ուղերձներ փոխանցել իր որդիներին («Լոս Չապիտոս» խմբավորմանը)։ Դրանից կարճ ժամանակ առաջ նրա որդիներից մեկը դավաճանել էր իր գործընկեր Իսմայել «Էլ Մայո» Սամբադային՝ նրան ուժով տեղափոխելով ԱՄՆ՝ իշխանություններին միասին հանձնվելու համար, ինչը Սինալոայի կարտելում լայնածավալ ներքին պատերազմ հրահրեց։
Վերջին շրջանում Գուսմանի նամակներն ավելի ու ավելի տենդագին և երբեմն անհամապատասխան են դառնում։ Այժմ նա դրանք գրում է անգլերենով, հղում անում ԱՄՆ Սահմանադրությանը և շաղ տալիս բարդ իրավաբանական տերմիններ՝ ասես փորձառու ամերիկացի փաստաբան լինի։ Իր հայրենիքը պատառոտող բռնության պատասխանատվությունն այժմ նա ամբողջությամբ դնում է Մեքսիկայի կառավարության վրա։ Milenio պարբերականի լրագրող Անխել Էռնանդեսի հաշվարկներով՝ միայն ընթացիկ տարվա ապրիլի 17-ից մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում Էլ Չապոն ռեկորդային՝ 13 նամակ է ուղարկել։
Նարկոբարոնը հարվածում է բոլոր ուղղություններով․ պահանջում է կրկնակի արտահանձնում, պնդում է, որ մեղադրանքը ժամանակին չի ներկայացվել, և քաղաքավարի խնդրում է, որ իր միջնորդությունները փոխանցվեն ԱՄՆ պետքարտուղարին և Նյու Յորքի նահանգապետին (տեքստում սխալմամբ նշված է «Բրուքլինի նահանգապետին»)։ Սակայն այս ողջ լայնածավալ նամակագրության պատասխանը մնում է միայն արդարադատության խլացուցիչ լռությունը։
Source: https://news.am/hy/news/1041996