Ստեղծումից չորս տասնամյակ անց կապիտան Ալֆրեդ Դրեյֆուսի արձանը վերջապես մշտական տեղ է գտել Փարիզում՝ Ֆրանսիայի Վճռաբեկ դատարանի շենքի մոտ, որը 1906 թվականին վերջնականապես արդարացրեց սպային, որը դարձել էր հակասեմականության և դատական անարդարության դեմ պայքարի խորհրդանիշ, գրել է բրիտանական The Guardian պարբերականը։
Հուլիսի 12-ին՝ Դրեյֆուսի ազգային հիշատակի օրը, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը և Փարիզի քաղաքապետ Էմանուել Գրեգուարը կբացեն 3,5 մետրանոց բրոնզե հուշարձանը Սիտե կղզու Առլեի փողոցում։ Այստեղ է գտնվում Ֆրանսիայի Վճռաբեկ դատարանը՝ երկրի բարձրագույն դատական ատյանը, որը 1906 թվականի հուլիսի 12-ին ամբողջությամբ հանել է Դրեյֆուսի դեմ պետական դավաճանության մեղադրանքները։
Մինչ այդ, 1985 թվականին, նկարիչ Լուի Միտելբերգի ստեղծած արձանը տասնամյակներ շարունակ չէր կարողանում արժանի տեղ գտնել։ Սկզբում այն ծրագրում էին տեղադրել Ռազմական դպրոցի (École Militaire) բակում, որտեղ 1894 թվականին Դրեյֆուսին հրապարակայնորեն զրկեցին կոչումից՝ Գերմանիայի օգտին լրտեսության մեղադրանքից հետո։ Սակայն ֆրանսիացի զինվորականները դեմ արտահայտվեցին հուշարձանի տեղադրմանը։
Հետագայում դիտարկվել են այլ տարբերակներ ևս, սակայն դրանք նույնպես մերժվել են։ Արդյունքում՝ քանդակը սկզբում գտնվում էր Թյուիլրիի այգում, իսկ 1994 թվականից՝ Պիեռ Լաֆյուեի հրապարակի փոքրիկ զբոսայգում՝ գրեթե թաքնված հանրությունից։
«Այն տարիներ շարունակ թափառում էր Փարիզում։ Թվում էր, թե գաղափարը պարզ էր՝ այն դնել մի անկյունում, որտեղ այն ոչ ոքի չի անհանգստացնի, և դրա մասին կարելի կլինի մոռանալ», — հայտարարել է Փարիզի կենտրոնական շրջանների քաղաքապետ Արիել Վեյլը՝ Դրեյֆուսի ընտանիքի ժառանգը։
Հրեական ծագում ունեցող սպա Ալֆրեդ Դրեյֆուսը 1894 թվականին զինվորական դատարանի կողմից դատապարտվել էր Գերմանիային գաղտնի տեղեկություններ փոխանցելու մեղադրանքով։ Նրա դեմ ներկայացված ապացույցները կեղծված էին, սակայն բանակը երկար ժամանակ թաքցնում էր այդ փաստը։
Այն բանից հետո, երբ պարզվեց, որ կասկածելի գրության իրական հեղինակը մեկ այլ սպա էր, գրող Էմիլ Զոլան հրապարակեց իր հայտնի բաց նամակը՝ «J’accuse» («Ես մեղադրում եմ»), որտեղ իշխանություններին մեղադրեց հակասեմականության և անմեղ մարդու դատական հետապնդման մեջ։
Դրեյֆուսի գործը դարձավ Երրորդ ֆրանսիական հանրապետության խոշորագույն քաղաքական ճգնաժամերից մեկը և ստիպեց երկրին քննարկել բանակի դերը, մարդու իրավունքները և աշխարհիկ պետության սկզբունքները։
1906 թվականի արդարացումից հետո Դրեյֆուսը վերականգնվեց բանակում, ստացավ Պատվո լեգեոնի շքանշան և մասնակցեց Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Նա մահացել է Փարիզում 1935 թվականին։
Այժմ նրա հուշարձանը կտեղադրվի ոչ թե այնտեղ, որտեղ նրան նվաստացրել էին, այլ այն դատարանի մոտ, որը վերականգնել է նրա անունը։
Source: https://news.am/hy/news/1049287