Politico-ն գրել է, որ ՆԱՏՕ-ն ծրագրում է ամրապնդել իր արևելյան սահմանագծերը դրոնների, սենսորների և արհեստական բանականության օգնությամբ՝ լայնածավալ ցանցի շրջանակում, որը նախատեսված է Ռուսաստանի հնարավոր հարձակումը հայտնաբերելու և հետ մղելու համար։

Արևմտյան պաշտոնյաների խոսքով՝ դաշինքն ուսումնասիրում է ԱԲ-ով աջակցվող դրոնների կիրառման հնարավորությունը՝ իր պաշտպանունակությունն ուժեղացնելու լայն ջանքերի շրջանակում։ Սակայն նպատակը լիակատար ինքնավարությունը չէ․ մեքենաները կօգնեն անօդաչուների թռիչքի կառավարմանը, մինչդեռ հարվածների թիրախների վերաբերյալ որոշումները կընդունեն մարդ օպերատորները։

Այս մոտեցումը համահունչ է այն ամենին, ինչ Ուկրաինան արդեն անում է գործնականում։ Պատերազմող երկիրն ավելի ու ավելի ակտիվորեն ներմուծում է արհեստական բանականությունը դրոնների կիրառմամբ իրականացվող իր գործողություններում, սակայն թե՛ զինծառայողները, թե՛ պաշտպանական տեխնոլոգիաների ընկերությունների ներկայացուցիչները բազմիցս ընդգծել են, որ մարդը պետք է մնա մարտական գործողությունների կենտրոնում՝ նույնիսկ պատերազմի աճող ավտոմատացման պայմաններում։

ՆԱՏՕ-ի համար ԱԲ-ով աջակցվող դրոնները կդառնան Արևելյան թևի զսպման նախաձեռնության (Eastern Flank Deterrence Initiative) մի մասը՝ մարտական տարածքի թվային ցանց, որը դաշինքը ստեղծում է Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ իր սահմանների երկայնքով սպառնալիքներին հետևելու համար՝ ձգվելով Ֆինլանդիայի հյուսիսից մինչև Սև ծով։

Նոր հայեցակարգը ներառում է հազարավոր անօդաչու սարքեր, սենսորներ և արբանյակներ, որոնք ԱԲ-ի միջոցով միավորված են՝ դաշնակիցների տարածքի հնարավոր խախտումները հայտնաբերելու և հարձակումները հետ մղելու համար՝ որպես պաշտպանության առաջին գիծ։ Սովորական զինված ուժերը, ինչպիսին են տանկերը, կործանիչները և հրետանին, միևնույն է, կմնան հիմքը։

ԱՄՆ բանակի մայոր Բեն Շիֆը, որը ծրագրային գործողությունների սպա է, Bild-ին ասել է, որ թե՛ Ուկրաինան, թե՛ Ռուսաստանը դեռևս հենվում են մարդկանց վրա՝ անօդաչուները կառավարելիս։

Թեև որոշ համակարգեր ունեն արհեստական բանականության կամ մեքենայական ուսուցման հնարավորություններ, որոնք ապահովում են կարճաժամկետ ինքնավարություն թռիչքի ընթացքում, հիմնականում կառավարումն իրականացնում են գետնի վրա գտնվող օպերատորները։ Շիֆի խոսքով՝ «թռիչքի ամենաձանձրալի տարրերը»՝ մարտադաշտում դրոնների պտտվելը թիրախներ որոնելիս, պետք է ավտոմատացվեն։ Բայց երբ խոսքը վերաբերում է որոշելուն, թե ուր պետք է դրոնը հարվածի, գործի է անցնում մարդը։

«Այսպիսով, մարդիկ են որոշում, թե ինչ է անում դրոնը, բայց պարտադիր չէ, որ նրանք իրականացնեն դրա կառավարման բուն գործողությունը, որովհետև մենք մեկ միլիոն օդաչու չունենք։ Մենք չենք կարող միաժամանակ կառավարել մեկ միլիոն դրոն», — հայտնել է Շիֆը Վիսբադենում, Եվրոպայում և Աֆրիկայում ԱՄՆ ցամաքային զորքերի շտաբում։

Շիֆը EFDI Data Backbone-ի արտադրանքի մենեջերն է՝ մշակվող կառույց, որը կոչված է օգնելու ՆԱՏՕ ուժերին արագ և լայն մասշտաբով հայտնաբերել, դասակարգել, փոխանակել տեղեկատվությունը և գործել դրա հիման վրա։ Այս մայրուղային ցանցը միավորում է տարբեր դաշնակից երկրների անհամատեղելի համակարգչային և հրամանատարական համակարգերը՝ թույլ տալով, որ իրական ժամանակի տվյալների հոսքերն առաջնագծի սենսորներից անմիջապես հասնեն շտաբ։

Նպատակն է օգնել ՆԱՏՕ-ին հեռանալ այսօրվա գծային համակարգից՝ այսպես կոչված «խոցման շղթայից» (kill chain), որտեղ տեղեկատվությունը շարժվում է առաջնագծից դեպի որոշում կայացնող անձը, ապա կրկին վերադառնում մարտադաշտ, և անցնել «խոցման սարդոստայնին» (kill web), որտեղ սենսորներից եկող տվյալները կարող են ակնթարթորեն փոխանցվել սպառազինության համակարգերին և օպերատորներին։

«Դրոնի, սենսորի կամ այլ միջոցի արժեքը որոշվում է ոչ միայն դրա անհատական բնութագրերով, — նշել է Եվրոպայում և Աֆրիկայում ԱՄՆ ցամաքային զորքերի պաշտոնական ներկայացուցիչ Մեթ Բլուբաուն (Matt Blubaugh)։ — Դրա արդյունավետությունը կախված է նրանից, թե որքան լավ է այն ինտեգրվում ավելի լայն օպերացիոն էկոհամակարգին»։

Source: https://news.am/hy/news/1055406