Տանզանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության յոթ օբյեկտներ հայտնվել են կլիմայի փոփոխության, էրոզիայի, բնակչության աճի և մարդու տնտեսական գործունեության ուժգնացող ճնշման ներքո։

Այդ եզրակացությանն են եկել մասնագետները, որոնք գնահատել են Աֆրիկայի ամենահայտնի բնական և մշակութային հուշարձաններից մի քանիսի վիճակը։ Գիտնականների վերլուծությամբ հոդվածը հրապարակվել է Antiquity ամսագրում։

Տանզանիան ունի եզակի ժառանգություն։ Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված են Կիլիմանջարո ազգային պարկը, Սերենգետի ազգային պարկը, Սելուս արգելոցը, Նգորոնգորո պահպանվող գոտին, Զանզիբարի պատմական Քարե քաղաքը, Կիլվա-Քիսիվանիի և Սոնգո-Մնարայի ավերակները, ինչպես նաև Կոնդոայի ժայռապատկերները։ Այս վայրերը հսկայական արժեք են ներկայացնում ինչպես գիտության և մշակույթի, այնպես էլ համաշխարհային էկոհամակարգի համար։

Տանզանիայի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հարցերով ազգային հանձնաժողովի ներկայացուցիչները զգուշացնում են, որ կլիմայական փոփոխությունները դառնում են ռիսկի հիմնական գործոններից մեկը։ Տեղումների ռեժիմի փոփոխությունը, էրոզիայի ուժեղացումը, հողերի դեգրադացիան և ծայրահեղ եղանակային երևույթների ազդեցությունը կարող են լրջորեն փոխել այն լանդշաֆտները, որոնք պահպանվել են դարերով և նույնիսկ հազարամյակներով։

Հատուկ մտահոգություն է առաջացնում Հնդկական օվկիանոսի ափին գտնվող որոշ պատմական հուշարձանների վիճակը։ Կիլվա-Քիսիվանիի և Սոնգո-Մնարայի միջնադարյան քաղաքների ավերակներն արդեն բախվում են ծովային էրոզիայի ազդեցությանը և հին կառույցների աստիճանական քայքայմանը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախորդ զեկույցներում սպառնալիքների շարքում հիշատակվել էին նաև անօրինական գործունեությունը, տարածքների անբավարար կառավարումը և ճարտարապետական հուշարձանների վիճակի վատթարացումը։

Ոչ պակաս լուրջ խնդիրներ են նկատվում նաև բնական արգելոցներում։ Գիտնականները նշում են, որ Տանզանիայի շատ շրջաններում հողերի դեգրադացիան արագացել է։ Առանձին տարածաշրջաններում էրոզիայի արագությունն այսօր մոտավորապես քսան անգամ ավելի բարձր է, քան մեկ դար առաջ։ Սա ազդում է ոչ միայն գյուղատնտեսության, այլև ազգային պարկերի էկոհամակարգերի, ջրային ավազանների և կենսաբազմազանության վրա։

Մասնագետների խոսքով՝ ժառանգության պահպանումը պահանջում է պետության, տեղական համայնքների, գիտնականների և միջազգային կազմակերպությունների համատեղ ջանքեր։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն արդեն օգնում է Տանզանիային թարմացնել օբյեկտների պահպանության ծրագրերը և պատրաստել մշակութային ու բնական հուշարձանների պահպանման նոր նախաձեռնություններ։

Փորձագետներն ընդգծում են, որ խոսքը միայն զբոսաշրջային տեսարժան վայրերի պաշտպանության մասին չէ, այլ նաև մարդկության պատմության և Աֆրիկայի բնության եզակի վկայությունների պահպանման մասին՝ ապագա սերունդների համար։

Source: https://news.am/hy/news/1040776