Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել են մի շարք տնտեսական համաձայնագրեր, որոնք ուղղված են Բաքվի գազային պաշարներին և տարանցիկ երթուղիներին Բեռլինի հասանելիության ընդլայնմանը։ Ինչպես գրում է RFI-ն, գործարքը կնքվել է էներգամատակարարման աղբյուրները դիվերսիֆիկացնելու Գերմանիայի ջանքերի ֆոնին՝ մի իրավիճակում, երբ Ադրբեջանը փորձում է հավասարակշռել եվրոպական վեկտորն ու Մոսկվայի հետ վերջերս ջերմացած հարաբերությունները։
Ալիևի Բեռլին կատարած այցը նշանավորվել է Երկկողմ գործընկերների ռազմավարական օրակարգի մասին համատեղ հռչակագրի ստորագրմամբ և ադրբեջանա-գերմանական գործարար խորհրդի ստեղծմամբ։
Բեռլինի հետաքրքրությունը հիմնականում տնտեսական բնույթ է կրում։ Ալիևը նշել է, որ Ադրբեջանն այս տարի սկսել է գազ մատակարարել Գերմանիային, քանի որ ԵՄ-ն հրաժարվում է ռուսական էներգակիրների ներկրումից։ Մերցը Հարավային Կովկասն անվանել է «Եվրոպան և Ասիան կապող առանցքային տրանսպորտային հանգույց»՝ նշելով Կասպից և Սև ծովերը կապող ու Ռուսաստանը շրջանցող առևտրային երթուղի հանդիսացող «Միջին միջանցքը»։
Բանակցությունների ընթացքում քննարկվել են նաև Հայաստանի հետ հարաբերությունները, որոնք Ադրբեջանը դանդաղ, բայց հաստատուն քայլերով վերականգնում է տասնամյակներ տևած թշնամանքից ու պատերազմից հետո։
Մերցը շնորհավորել է Ալիևին Հայաստանի հետ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման կապակցությամբ՝ այն անվանելով «պատմական համաձայնագիր», որը «նոր հնարավորություն է ընձեռում ձգձգված հակամարտությունը վերջնականապես հաղթահարելու համար»։
Այնուամենայնիվ, անցյալ տարվա օգոստոսին Սպիտակ տանը տեղի ունեցած արարողության ժամանակ ստորագրված տեքստը դեռևս սպասում է Հայաստանի Սահմանադրության մեջ փոփոխությունների կատարմանը, որոնք Բաքուն պահանջում է նախքան վերջնական տարբերակի ստորագրումը։
«Ադրբեջանը Հայաստանին խաղաղություն է առաջարկել և դրական պատասխան ստացել», — հայտարարել է Ալիևը՝ նշելով Գերմանիայի կառավարության միջնորդի դերը և ընդգծելով, որ Ադրբեջանի տարածքով դեպի Հայաստան է անցել ավելի քան 40 000 տոննա տարանցիկ բեռ, ընդ որում՝ ադրբեջանական բենզինն ու դիզելային վառելիքը «նպաստում են Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությանը»։
Բեռլինը ձգտում է խուսափել կողմնապահությունից։ Անցյալ տարվա մարտին Շտայնմայերը Հայաստան կատարած երկօրյա այցից հետո մեկնել է Բաքու, որտեղ նա երկու կողմերին էլ կոչ էր արել «փոխզիջման գնալու արիություն» դրսևորել։
Ֆրանսիան բացահայտորեն ցուցաբերում է հայամետ կողմնորոշում՝ 36 «Կեսար» հաուբից, ինչպես նաև ռադարներ ու զրահատեխնիկա վաճառելով հայկական բանակին։
Հայաստանն, իր հերթին, պահպանել է Ռուսաստանի առաջնորդած ՀԱՊԿ դաշինքում սառեցված անդամակցությունը, ընդ որում՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բացառել է ակտիվ մասնակցությանը վերադառնալու հնարավորությունը։ 2025 թվականի փետրվարին երկրի խորհրդարանը կողմ է քվեարկել ԵՄ-ին անդամակցելու գործընթացի մեկնարկին։
Բաքուն շարժվում է հակառակ ուղղությամբ։ Մոսկվայի հետ հարաբերությունները փլուզվել են այն բանից հետո, երբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ռուսական ՀՕՊ միջոցները հարվածել են «Ադրբեջանական ավիաուղիներ» ընկերության ինքնաթիռին, ինչի հետևանքով Ղազախստանում 38 մարդ զոհվեց։
Այնուամենայնիվ, հուլիսի 17-ին արտգործնախարարներ Ջեյհուն Բայրամովն ու Սերգեյ Լավրովը Մոսկվայում կայացած բանակցություններից հետո հայտարարել են հարաբերությունների «լիակատար կարգավորման», ուղիղ չվերթների վերականգնման և 2025 թվականին երկկողմանի առևտրի ծավալը 4,9 միլիարդ դոլարի հասցնելու մասին։ Այս ամենի արդյունքում տարածաշրջանի քարտեզն ավելի փոփոխական ու վիճելի է դարձրել, քան երբևէ։
Source: https://news.am/hy/news/1051272